Tiêu chảy là tình trạng đi ngoài phân lỏng hoặc nhiều nước, số lần đi tiêu tăng hơn bình thường. Người bị tiêu chảy có thể kèm đau bụng, đầy hơi, buồn nôn, mệt mỏi hoặc chán ăn. Phần lớn tiêu chảy cấp mức độ nhẹ có thể cải thiện sau vài ngày nếu được bù nước, ăn uống phù hợp và nghỉ ngơi đúng cách.
Tuy nhiên, nếu tiêu chảy kéo dài, có dấu hiệu mất nước, sốt cao hoặc đi ngoài ra máu, người bệnh không nên tự xử lý tại nhà mà cần đi khám sớm.
Làm sao để hết tiêu chảy tại nhà an toàn
Nguyên nhân gây tiêu chảy thường gặp
Tiêu chảy có thể xuất hiện do nhiều nguyên nhân khác nhau, phổ biến gồm:
- Ăn phải thực phẩm ôi thiu, không đảm bảo vệ sinh.
- Nhiễm virus, vi khuẩn hoặc ký sinh trùng đường ruột.
- Rối loạn tiêu hóa sau khi ăn đồ lạ, đồ cay nóng, nhiều dầu mỡ.
- Không dung nạp một số thực phẩm, thường gặp là sữa hoặc chế phẩm từ sữa.
- Tác dụng phụ của thuốc, đặc biệt là kháng sinh.
- Căng thẳng, lo âu làm ảnh hưởng đến nhu động ruột.
- Một số bệnh lý tiêu hóa như viêm đại tràng, hội chứng ruột kích thích hoặc rối loạn hấp thu.
Xác định đúng nguyên nhân giúp lựa chọn cách chăm sóc phù hợp, tránh lạm dụng thuốc cầm tiêu chảy khi chưa cần thiết.
Làm sao để hết tiêu chảy tại nhà?
Với tiêu chảy nhẹ, chưa có dấu hiệu nguy hiểm, người bệnh có thể áp dụng một số cách sau:
Bù nước và điện giải
Đây là việc quan trọng nhất khi bị tiêu chảy. Khi đi ngoài phân lỏng nhiều lần, cơ thể dễ mất nước và muối khoáng. Người bệnh nên uống nước từng ngụm nhỏ, chia nhiều lần trong ngày.
Có thể dùng nước lọc, nước cháo loãng, nước canh hoặc oresol pha đúng hướng dẫn. Không pha oresol đặc hơn khuyến cáo, không chia gói để pha ước lượng và không pha với sữa, nước ngọt hoặc nước trái cây.
Ăn thức ăn mềm, dễ tiêu
Khi tiêu chảy, đường ruột đang nhạy cảm nên cần ưu tiên món mềm, nhạt, ít dầu mỡ. Người bệnh có thể ăn cháo trắng, cơm mềm, súp, khoai tây, chuối chín, bánh mì nướng hoặc thịt nạc nấu mềm.
Không nên nhịn ăn hoàn toàn nếu vẫn có thể ăn được. Ăn nhẹ từng ít một giúp cơ thể có năng lượng phục hồi và hạn chế mệt mỏi.
Tránh thực phẩm dễ làm tiêu chảy nặng hơn
Trong thời gian bị tiêu chảy, nên hạn chế đồ chiên rán, món cay nóng, rượu bia, cà phê, nước ngọt có gas, sữa, rau sống, gỏi hoặc đồ tái sống. Những thực phẩm này có thể làm bụng khó chịu, đầy hơi hoặc khiến tiêu chảy kéo dài hơn.
Không tự ý dùng thuốc cầm tiêu chảy
Nhiều người muốn hết tiêu chảy nhanh nên tự dùng thuốc cầm tiêu chảy. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng phù hợp. Nếu tiêu chảy do nhiễm khuẩn, có sốt hoặc phân có máu, việc tự ý cầm tiêu chảy có thể không an toàn.
Người bệnh nên hỏi ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng thuốc, đặc biệt với trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền.
Có nên dùng men tiêu hóa khi bị tiêu chảy không?
Trong một số trường hợp, tiêu chảy có thể liên quan đến rối loạn tiêu hóa, ăn uống khó tiêu hoặc thiếu hụt enzyme tiêu hóa tạm thời. Khi đó, sản phẩm hỗ trợ tiêu hóa có thể được cân nhắc tùy theo tình trạng cụ thể.
Người dùng có thể tìm hiểu thêm về men tiêu hóa dạng nước để hiểu rõ hơn về nhóm sản phẩm hỗ trợ quá trình phân giải thức ăn, thường được dùng trong các trường hợp ăn không tiêu, đầy bụng hoặc tiêu hóa kém.
Cần lưu ý, men tiêu hóa khác với men vi sinh. Men tiêu hóa bổ sung enzyme hỗ trợ tiêu hóa thức ăn, còn men vi sinh bổ sung lợi khuẩn giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Tùy nguyên nhân tiêu chảy mà sản phẩm phù hợp sẽ khác nhau, không nên tự dùng nhiều loại cùng lúc.
Một số sản phẩm hỗ trợ tiêu hóa từ Hàn Quốc được quan tâm nhờ dạng dùng tiện lợi và thành phần đa dạng. Người dùng có thể tham khảo thêm thông tin về men tiêu hóa Hàn Quốc để hiểu rõ đặc điểm, cách dùng và lưu ý khi lựa chọn.
Tuy nhiên, khi bị tiêu chảy, ưu tiên hàng đầu vẫn là bù nước, điện giải và theo dõi triệu chứng. Men tiêu hóa không thay thế thuốc điều trị và không phù hợp với mọi nguyên nhân gây tiêu chảy. Nếu tiêu chảy kéo dài, sốt, đau bụng nhiều hoặc mất nước, nên đi khám thay vì chỉ dùng sản phẩm hỗ trợ.
Bị tiêu chảy nên ăn gì, uống gì?
Người bị tiêu chảy nên ăn các món mềm, dễ tiêu như cháo trắng, cơm mềm, súp, chuối chín, bánh mì nướng, khoai tây, thịt nạc hoặc cá nấu chín kỹ. Nên ăn từng ít một, chia thành nhiều bữa nhỏ.
Các món ăn mềm dễ tiêu phù hợp khi bị tiêu chảy như cháo trắng, chuối, bánh mì nướng và nước lọc.
Về đồ uống, nên ưu tiên nước lọc, oresol pha đúng hướng dẫn, nước cháo loãng hoặc nước canh. Tránh rượu bia, cà phê, nước ngọt có gas và các loại nước quá ngọt vì có thể làm tiêu chảy nặng hơn.
Khi nào bị tiêu chảy cần đi khám?
Người bệnh nên đi khám nếu có một trong các dấu hiệu sau:
- Tiêu chảy kéo dài trên 2 ngày ở người lớn.
- Trẻ nhỏ tiêu chảy không cải thiện sau 24 giờ.
- Khát nhiều, khô miệng, tiểu ít, mệt lả.
- Sốt cao.
- Đau bụng dữ dội.
- Đi ngoài phân đen, phân có máu hoặc nhiều nhầy.
- Nôn ói liên tục, không uống được nước.
- Người bệnh là trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai hoặc người có bệnh nền.
Đây có thể là dấu hiệu mất nước, nhiễm trùng tiêu hóa hoặc bệnh lý cần được xử lý y tế.
Dược sĩ tư vấn cách bù nước và dấu hiệu cần đi khám khi bị tiêu chảy.
Kết luận
Làm sao để hết tiêu chảy phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ nặng nhẹ. Với trường hợp nhẹ, người bệnh nên bù nước, ăn thức ăn mềm dễ tiêu, nghỉ ngơi và tránh thực phẩm gây kích thích đường ruột. Không nên tự ý dùng thuốc cầm tiêu chảy hoặc phối hợp nhiều sản phẩm hỗ trợ khi chưa rõ nguyên nhân.
Nếu tiêu chảy kéo dài, có dấu hiệu mất nước, sốt cao, đau bụng dữ dội hoặc phân có máu, cần đi khám sớm để được kiểm tra và điều trị đúng cách.
