Bài thuốc dân gian chữa tiêu chảy thường được nhiều người tìm kiếm khi gặp tình trạng đi ngoài phân lỏng, đau bụng hoặc rối loạn tiêu hóa nhẹ. Một số cách như uống nước gạo rang, ăn cháo loãng, dùng lá ổi hoặc gừng đã được truyền miệng từ lâu.
Tuy nhiên, tiêu chảy có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau như nhiễm khuẩn, virus, thức ăn không phù hợp hoặc rối loạn tiêu hóa. Vì vậy, các cách dân gian chỉ nên xem là biện pháp hỗ trợ trong trường hợp nhẹ. Điều quan trọng nhất vẫn là bù đủ nước và điện giải, theo dõi triệu chứng và đi khám khi có dấu hiệu bất thường.
Khi bị tiêu chảy, ưu tiên đầu tiên là bù nước
Tiêu chảy khiến cơ thể mất nước và điện giải. Nếu đi ngoài nhiều lần, đặc biệt kèm nôn, nguy cơ mất nước có thể tăng nhanh.
Người bị tiêu chảy nên:
- Uống nước từng ngụm nhỏ và thường xuyên.
- Có thể sử dụng dung dịch bù nước điện giải pha đúng hướng dẫn.
- Không pha dung dịch quá đặc hoặc quá loãng.
- Tiếp tục ăn khi cảm thấy có thể ăn.
- Theo dõi lượng nước tiểu, cảm giác khát và tình trạng mệt mỏi.
Các biện pháp dân gian không nên thay thế việc bù nước.
Khi bị tiêu chảy, nên ưu tiên bù nước và ăn nhẹ, dễ tiêu.
1. Nước gạo rang
Nước gạo rang là một trong những cách dân gian thường được sử dụng khi tiêu chảy nhẹ.
Gạo sau khi rang có thể nấu với nước để tạo thành một loại nước uống nhạt, dễ dùng và giúp bổ sung thêm dịch cho cơ thể.
Cách dùng đơn giản:
- Rang gạo đến khi hơi vàng.
- Đun với nước sạch.
- Để nguội bớt rồi uống từng ngụm nhỏ.
Nước gạo rang không có tác dụng điều trị nguyên nhân gây tiêu chảy, nhưng có thể dùng như một loại nước bổ sung bên cạnh chế độ ăn nhẹ.
2. Cháo trắng hoặc cháo loãng
Cháo là món ăn dễ tiêu và thường phù hợp khi đường ruột đang nhạy cảm.
Khi bị tiêu chảy, có thể chọn:
- Cháo trắng.
- Cháo thịt nạc.
- Cháo cà rốt.
- Cháo khoai tây.
Nên nấu mềm, ít dầu mỡ và tránh cho quá nhiều gia vị cay.
Mục đích chính của cháo là giúp người bệnh vẫn có năng lượng trong khi hệ tiêu hóa đang khó chịu.
Một số cách dân gian thường dùng khi tiêu chảy nhẹ gồm cháo loãng, gừng và chuối.
3. Chuối chín
Chuối mềm, dễ ăn và cung cấp carbohydrate cùng kali.
Với người bị tiêu chảy nhẹ, chuối có thể được dùng như một phần của bữa ăn đơn giản, đặc biệt khi không muốn ăn nhiều.
Tuy nhiên, không cần ép ăn chuối nếu người bệnh cảm thấy buồn nôn hoặc đầy bụng.
4. Gừng
Gừng thường được sử dụng trong dân gian để hỗ trợ cảm giác buồn nôn và khó chịu ở bụng.
Có thể dùng một lượng nhỏ gừng để:
- Pha nước ấm.
- Thêm vào cháo hoặc món ăn.
- Dùng như gia vị.
Không nên uống nước gừng quá đặc hoặc sử dụng lượng lớn, đặc biệt ở người đang có bệnh nền hoặc dùng thuốc.
5. Lá ổi
Lá ổi là một trong những mẹo dân gian khá phổ biến khi bị tiêu chảy.
Trong dân gian, lá ổi non thường được nấu nước uống với mục đích làm săn niêm mạc và giảm số lần đi ngoài.
Tuy nhiên, bằng chứng về hiệu quả và liều dùng chuẩn còn hạn chế. Vì vậy:
- Không nên dùng nước lá ổi quá đặc.
- Không dùng kéo dài nhiều ngày.
- Không sử dụng thay cho dung dịch bù nước.
- Không nên tự áp dụng cho trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai hoặc người có bệnh nền nếu chưa hỏi người có chuyên môn.
6. Trà loãng
Một số người sử dụng trà loãng khi bị tiêu chảy vì các hợp chất tannin trong trà có tính làm se.
Nếu dùng, nên:
- Pha loãng.
- Không uống quá nhiều.
- Hạn chế đường.
- Không dùng thay nước lọc hoặc dung dịch bù điện giải.
Người nhạy cảm với caffeine nên hạn chế trà đặc vì có thể gây hồi hộp hoặc khó chịu dạ dày.
Không nên dùng những mẹo dân gian nào?
Một số cách truyền miệng có thể không phù hợp hoặc làm tình trạng tiêu chảy nặng hơn.
Nên tránh:
- Uống rượu thuốc hoặc rượu ngâm thảo dược.
- Dùng nước lá không rõ loại hoặc không rõ liều.
- Uống quá nhiều nước chanh đậm đặc.
- Dùng thuốc cầm tiêu chảy không rõ nguồn gốc.
- Nhịn ăn hoàn toàn trong thời gian dài.
- Tự dùng kháng sinh.
Nếu tiêu chảy do nhiễm khuẩn hoặc nguyên nhân khác, việc tự xử lý sai cách có thể làm chậm quá trình điều trị.
Có nên dùng men tiêu hóa khi bị tiêu chảy?
Không phải trường hợp tiêu chảy nào cũng cần dùng men tiêu hóa.
Men tiêu hóa chủ yếu bổ sung enzyme hỗ trợ quá trình phân giải thức ăn. Nếu tiêu chảy do nhiễm virus, nhiễm khuẩn hoặc ngộ độc thực phẩm, việc bổ sung enzyme không giải quyết được nguyên nhân chính.
Trong trường hợp người bệnh đồng thời có biểu hiện đầy bụng, ăn lâu tiêu hoặc tiêu hóa kém, có thể tìm hiểu thêm các sản phẩm hỗ trợ tiêu hóa.
Bạn có thể tham khảo bài 8 loại men tiêu hóa, men vi sinh dạng ống nước tốt hiện nay để hiểu rõ hơn về nhóm sản phẩm này.
Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm theo nguồn gốc xuất xứ, chúng tôi cũng đã tổng hợp một số dòng men tiêu hóa Hàn Quốc tại đây để người đọc tham khảo thêm.
Khi nào không nên tiếp tục tự điều trị tại nhà?
Người bị tiêu chảy nên đi khám nếu xuất hiện:
- Tiêu chảy kéo dài nhiều ngày.
- Đi ngoài có máu.
- Sốt cao.
- Đau bụng dữ dội.
- Nôn liên tục.
- Không uống được nước.
- Đi tiểu ít.
- Chóng mặt, mệt lả.
- Khô miệng rõ.
- Trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người có bệnh nền bị tiêu chảy nhiều lần.
Đây có thể là dấu hiệu mất nước hoặc bệnh lý cần được điều trị.
Nếu tiêu chảy kéo dài hoặc có dấu hiệu bất thường, nên đi khám thay vì tự điều trị tại nhà.
Kết luận
Các bài thuốc dân gian chữa tiêu chảy như nước gạo rang, cháo loãng, chuối, gừng hoặc lá ổi có thể được dùng hỗ trợ trong trường hợp nhẹ. Tuy nhiên, chúng không thay thế được việc bù nước, điện giải và không điều trị được mọi nguyên nhân gây tiêu chảy.
Nếu triệu chứng kéo dài, đi ngoài ra máu, sốt cao, nôn nhiều hoặc có dấu hiệu mất nước, người bệnh nên đi khám để được xử trí đúng nguyên nhân.
