Tình yêu, tình dục và não bộ

Thuyết nhị nguyên (dualisme) này không ổn. Tình yêu luôn luôn là một vấn đề ham muốn xác thịt (désir) và sự ham muốn này luôn luôn có vị trí của nó trong não bộ. Chúng ta cảm thấy trước khi hành động và xúc cảm (affect) phát xuất từ thân thể đi trước hành động, bị thôi thúc bởi sức mạnh cấp thiết của lòng ham muốn. Như vậy, không phải trong trái tim, chỉ là một kẻ thừa hành, mà tình yêu (có nghĩa là tình dục) được thực hiện, nhưng ở trong cái cơ quan, là nơi các cảm giác và các quyết định được tập hợp: não bộ. Chính một não bộ mà những người yêu nhau khắc vào vỏ của cây chứ không phải khắc vào tim. Cũng chính ở não bộ nảy sinh ra khoái lạc nhưng cũng sự đau khổ, là những kẻ a tòng của lòng ham muốn. Tất cả xảy ra trong phần thấp của não bộ, một vùng có hình cái phễu mà ta gọi là vùng dưới đồi (hypothalamus) ; vùng dưới đồi có kích thước khoảng một móng tay và tập hợp trong nó những trung tâm chỉ huy các chức năng lớn của cơ thể : sinh sản, điều hòa sự ăn uống và cảm giác khát, kiểm soát thể trọng, duy trì hằng định nhiệt độ của cơ thể và sau cùng là giấc ngủ. Ngoài ra, vùng dưới đồi thị được đi xuyên qua bởi những đường thần kinh phụ trách về khoái lạc và đau khổ, những hệ thống làm nảy sinh lòng ham muốn và duy trì cảm giác này. Tóm lại, trong cái tầng hầm (cave) này của não bộ hiện diện tất cả những gì cần thiết để duy trì sự sống.

images

Vùng dưới đồi không những là cái khoảng không gian nhỏ hẹp trong đó chen chúc những trung tâm thần kinh phụ trách những chức năng nổi tiếng này : đó cũng là một tuyến mà những sản phẩm được tiết ra được đỗ vào trong tuần hoàn máu dành để tưới não thùy (hypophyse), tuyến quan trọng bởi vì nó điều khiển tất cả các tuyến khác nhờ các kích thích tố của nó được gọi là stimuline. Đến lượt các chất stimuline này lại điều khiển sự tiết của các kích thích tố sinh dục. Chuỗi các bộ chỉ huy này giống với quân đội, với vị tướng lãnh là vùng dưới đồi , các sĩ quan là não thùy và các binh lính là những cơ quan sinh dục. Ngược lại, các hormone tác dụng lên các tế bào phát ra kích thích tố để kềm hãm chúng hay để kích thích chúng, đó là điều ta gọi là những tác dụng phản hồi (feedbacks).

Vào lúc dậy thì có một tín hiệu hóa học trong vùng dưới đồi làm phát khởi một cơn bão hormone. Ngày nay ta biết rằng đó là một phân tử peptide (một protéine nhỏ), kisspeptide, làm gia tăng nhịp tiết lulibérine, đến lượt hormone này lại gây nên sự phóng thích ồ ạt của các kích thích tố sinh dục (progestéone và oestradiol nơi phụ nữ, testostérone nơi đàn ông), làm cho những người trẻ có khả năng sinh sản. Còn về kiss-peptide, một kích thích tố của cơ thể, được tiết ra bởi các tế bào mỡ, leptine, làm phát động sự tiết của hormone này. Điều đó giải thích tại sao tuổi dậy thì được liên kết với khối lượng mỡ (masse graisseuse). Ta quan sát thấy rằng những cô thiếu nữ hơi đẫy đà vốn đã có kinh nguyệt trước đó. Đồng hồ kiểm soát các hormone sinh dục đúng là phức tạp thật !

Chính trong vùng dưới đồi và những vùng kế cận của não bộ mà bản nhạc ham muốn tình dục (la musique du désir sexuel) được chấp hành. Các nhạc sĩ (các trung tâm) được đặt chung quanh và phía trước não thất ba (troisième ventricule), một khoảng được chiếm bởi dịch, thông thương với hai não thất bên nằm trong mỗi bán cầu đại não : một mạng rộng lớn các vũng nước cho phép sự khuếch tán của đủ loại chất, muối và kích thích tố, trong lòng của não bộ. Tôi nhắc lại rằng vùng dưới đồi này cũng là nơi dùng để ăn, uống và ngủ, bấy nhiêu hoạt động không xa lạ gì với tình dục. Trong não bộ của hai giới tính, những trung tâm điều khiển hành vi nam (centre du comportement male) cùng hiện hữu với những trung tâm điều khiển hành vi nữ (centre du comportement femelle). Vùng trước-lưng (aire antéro-dorsale), nằm phía trước vùng dưới đồi, đóng một vai trò kiểm soát hành vi nam giới. Trung tâm này nhận các thông tin phát xuất từ tất cả mọi loại cảm giác; nó hội nhập tất cả các cảm giác, góp phần vào việc duy trì ngọn lửa của lòng ham muốn và làm phát khởi giai đoạn tiền giao cấu (phase précopulatoire). Sau đó nó đảm bảo sự theo đuổi của động tác giao cấu nói riêng.

Dopamine là chất trung gian thần kinh (neuromédiateur) chính có liên hệ trong sự hoạt hóa của trung tâm. Dopamine chuyên trách về tính dục phát xuất từ các neurone nằm kế cận trung tâm điều khiển hành vi nam (centre mâle). Dopamine này khác với dopamine có liên hệ trong các hệ ham muốn chung (systèmes désiarants généraux), hệ này đi khắp vùng đáy não và tưới vỏ não. Hệ dopamine đặc hiệu này giải thích tại sao sự ham muốn tình dục (désir sexuel) tương đối đứng riêng trong số những người bạn đồng hành khoái lạc (compagnons de plaisirs) của nó. Một trong những lý do giải thích tính độc lập này có thể là vai trò của nó trong quá trình tiến hóa của loài (évolution des espèces) và sự cần thiết phải bảo vệ nó nhờ một chế độ đặc biệt. Trung tâm này không tác động riêng rẻ, nhưng liên hệ mật thiết với những vùng kiểm soát sự vận động và đặc biệt là những tư thế tình dục (postures sexuelles) ; cũng có liên hệ là những vùng can thiệp vào trí nhớ (ở người đàn ông, yêu, đó thường là hồi tưởng : aimer c’est se souvenir) và những cảm xúc. Nói vắn tắt, tất cả những gì mang lại một ý nghĩa cho tình yêu, ngoài sự cần thiết sinh sản đơn thuần đối với loài. Trung tâm này cũng có những nối kết đặc biệt với khứu giác, có vai trò thiết yếu trong sự gặp gỡ yêu đương (rencontre amoureuse).

Vùng bụng và trong (région ventrale et médiane) của vùng dưới đồi có liên quan trong hành vi tình dục nữ (comportement sexuel femelle), nhưng một cách không chuyên nhất. Vùng này cũng tham gia vào việc kiểm soát hành vi ăn uống (comportement alimentaire) và, một cách tổng quát hơn, vào khía cạnh âm tính và đau đớn của hành vi động vật. Việc đưa oestradiol vào trong cấu trúc này nơi một con vật cái bị thiến, điều chỉnh sự đánh mất hành vi tình dục (comportement sexuel) xảy ra sau khi cắt bỏ các buồng trứng. Nhưng phải ghi nhận rằng việc đưa oestradiol trong nhân (noyau) này nơi con chuột đực bị thiến khiến nó giữ một tư thế tình dục nữ (posture sexuelle femelle). Cũng phải xét đến các endorphine, chống lại sự đau đớn gây nên nơi con cái do động tắc giao hợp. Sứ mạng thiết yếu của những trung tâm sinh dục (centre sexuel) sự kiểm soát cơ học của bản năng tình dục, được phát động nơi tủy sống bởi những kích thích của bộ phận sinh dục (stimulations génitales). Những kích thích này, chịu ảnh hưởng trực tiếp của những kích thích tố sinh dục (động đực, nhiệt), đủ để khởi động sự diễn biến của động tác giao hợp nơi một động vật cái.

Những dữ kiện này dĩ nhiên liên quan đến động vật, chủ yếu là những động vật gặm nhấm được dùng làm mô hình động vật. Cũng những trung tâm này hoạt động nơi người, nhưng những vùng sinh dục nằm dưới sự kiểm soát nghiêm khắc của những tầng cao của não bộ : tình yêu không phải là một phản xạ. Ham muốn xác thịt nằm trong đầu chứ không phải ở vùng bụng dưới. Chính trong hai vùng nam và nữ của vùng dưới đồi mà sự hội nhập của các cảm giác, các động tác yêu đương, các cảm xúc, cùng nỗi âu lo, sẽ làm phát khởi hay ức chế động tác giao hợp nói riêng. Như ta đã thấy, trung tâm nam và nữ cùng hiện hữu trong não bộ và trong suốt cả cuộc đời của con người. Ta có thể tưởng tượng rằng hai trung tâm này tạo thành các đĩa (plateau) của một cái cán (balance) mà đòn cân (fléau) chỉ định hướng tình dục của cá thể, nghĩa là bị lôi cuốn đến một người bạn đường nam hay nữ : dị tính luyến ái (hétérosexuel) hay đồng tính luyến ái (homosexuel).

Bây giờ chúng ta xem xét điều gì xảy ra trong não bộ và thân thể khi hai tình nhân giao cấu. Một kích thích tố, được tiết ra bởi những tế bào thần kinh to lớn của vùng dưới đồi, ocytocine, được phóng thích vào trong não bộ, đáp ứng lại với những kích thích ở bộ phận sinh dục. Sự tiết ocytocine này đi kèm theo sự dâng lên mạnh mẽ của lòng ham muốn/cảm giác khoái lạc(désir/plaisir), đồng thời gây nên một sự khuếch đại của các hệ dopamine. Được đổ vào trong máu bởi não thùy, ocytocine làm gia tăng những co thắt nhịp nhàng của các cơ sinh dục, làm khuếch đại trở lại sự phóng thích ra nó, một phản xạ góp phần làm cho hệ dopamine lồng lên cho đến khi đạt được cảm giác khoái lạc cực độ (orgasme). Cảm giác khoái lạc này xảy ra trong não bộ và cơ quan này quản lý sự khoái lạc và phối hợp những biểu hiện thực thể.

Một sự giảm đau mạnh phong bế tính chất đau đớn của các kích thích cơ học dữ dội mà động tác giao hợp gây ra ; sự giảm đau làm biến mất sự đau đớn để cho sự khoái lạc được thể hiện một cách tự do. Người đàn ông và người đàn bà, trong một phút chốc, kết hợp bản thể lại với nhau. Ocytocine khộng chỉ được giới hạn vào vai trò sinh ra khoái lạc cực độ. Được phóng thích vào trong máu lúc cho bú, nó cho phép phóng sửa khi em bé mút núm vú. Được phóng thích vào trong não bộ, oxytocine làm dễ sự quyến luyến của hai người yêu nhau, điều này khiến người ta gọi nó một cách lạm dụng là kích thích tố của lòng chung thủy (hormmone de la fidélité). Ocytocine cũng đóng một vai trò quan trọng trong hành vi làm mẹ (comportement maternel).

Để kết luận, tình yêu nơi con người về phương diên vật lý không khác bao nhiêu với điều ta có thể quan sát nơi động vật ; ngược lại nó được làm phong phú với những năng lực tâm thần và đạo đức của loài. Động vật làm tình nhưng không nói (l’animal fait l’amour, mais n’en parle pas) ; con người sống qua tình yêu và kể lại điều đó (l’humain vit l’amour et le raconte). Những lời nói yêu đương (discours amoureux) là một bộ phận của động tác giao hợp (acte sexuel), dầu động tác này được thực hiện trong thực tế hay trong giấc mơ. Con người không chỉ làm tình, mà còn nói về điều đó đến độ đôi khi động tác giao hợp biến mất nhường bước cho câu chuyện tình (roman d’amour) mà đôi cặp tình nhân đang sống. Ở các vùng não bộ dành cho ngôn ngữ và trí tưởng tượng, khi đó không còn là những phân tử hóa học nữa mà là những chữ, mà chữ đẹp nhất là động từ “yêu”. (LE FIGARO 21/2/2011)

Nguồn: yduocngaynay.com