Hy vọng mới chống lại Viên gan C

Các bệnh viêm gan (hépatite, do chữ Hy lạp hepar có nghĩa là gan) là những viêm nhiễm cấp tính của gan, được gây nên bởi một virus. 3 virus thường được gặp nhất là các virus A,B,C, nhưng những virus khác cũng đã được nhận diện (D,E,G…). Các độc tố khác, như ruợu hay vài loại nấm, cũng có thể gây nên những thương tổn trong gan. Gan là cơ quan to lớn nhất của cơ thể con người. Trung bình gan nặng 1,5kg và hơn 90% được cấu tạo bởi những tế bào đặc hiệu, được gọi là những tế bào gan (hépatocyte), với số lượng khoảng 500 tỉ. Vào bất cứ lúc nào, gan cũng chứa khoảng 10% thể tích máu của chúng ta và có thể thanh lọc, biến đổi các protéine, tiết mật và điều hòa nhiều chuyển hóa thiết yếu.

Hy vọng mới chống lại Viên gan CViêm gan A (hépatite A, 90% các trường hợp viêm gan), cũng được gọi là hoàng đảng (jaunisse), được chữa lành và không thoái hóa thành bệnh mãn tính. Trong 1% các trường hợp, viêm gan A có thể có một thể tối cấp (forme fulminante) rất nguy hiểm. Vaccin bảo vệ ít nhất 10 năm. Viêm gan B, một bệnh thường gặp, đặc biệt ở vùng châu Phi dưới Sahara và ở Đông nam châu Á, có thể trở thành mãn tính. Gần 350 triệu người bị lây nhiễm trên thế giới, trong đó 1 đến 2 triệu người chết vì bệnh viêm gan này mỗi năm. Virus của viêm gan B có khả năng làm lây nhiễm 100 lần cao hơn virus của sida. Viêm gan C là viêm gan có thể dẫn đến thể mãn tính trong 50% các trường hợp, và khoảng 20% trong số các thể mãn tính này tiến triển thành xơ gan. Và xơ gan đến lượt dẫn đến ung thư gan.

Viêm gan A gây lây nhiễm do sự lan truyền miệng-phân (transmission oro-fécale). Viêm gan B được truyền bằng đường máu, sinh dục (đó là bệnh lây nhiễm bằng đường sinh dục phổ biến nhất và gây chết người nhất trên thế giới) hay từ mẹ qua con. Trong 90% các trường hợp, viêm gan C được truyền bằng đường máu nhưng cũng có thể được truyền bằng đường sinh dục hay từ mẹ qua con.

Những năm sắp đến sẽ biến đổi điều trị và tiên lượng của viêm gan C đối với 230.000 người hôm nay bị dạng mãn tính của viêm gan này ở Pháp.
Giai đoạn thứ nhất, sự xuất hiện sắp đến của hai điều trị mới chống virus, boceprevir và telaprevir, dành cho những bệnh nhân bị gây bởi virus VHC được gọi là “génotype 1” (có 6 biến thể), hoặc khoảng 50%. Được phối hợp với điều trị hiện nay bởi interféron pégylé và ribavirine, chúng nâng tỷ lệ chữa lành từ 45% lên 70%. Ngay trước khi được đưa ra thị trường trong vòng một năm nữa, “trước hết những thuốc mới này sẽ được phân phát nhờ một giấy phép tạm thời cho 1500 bệnh nhân bị đau nặng và không đáp ứng với điều trị hiện nay”, GS Stanilas Pol, thầy thuốc chuyên về gan thuộc đại học Cochi (Paris) đã nhấn mạnh như vậy.

Nhiễm trùng bởi VHC có thể được chữa lành một cách tự nhiên. Thường chúng xảy ra không được nhận thấy. Nhưng nếu đáp ứng miễn dịch không hoàn toàn, virus tiếp tục tăng sinh trong các tế bào gan và nhiễm trùng trở nên mãn tính. Phản ứng viêm liên kết với nhiễm trùng virus gây nên những thương tổn gan và tạo thành một tổ chức vô định hình (amorphe), sự xơ hóa (fibrose), thay thế dần dần gan lành mạnh và làm biến đổi chức năng của nó. “Đó là một căn bệnh thầm lặng : nếu ta không tìm kiếm thì ta chẳng tìm ra. ¼ các chẩn đoán được thực hiện muộn, ở giai đoạn xơ hóa tiến triển (fibrose avancée) hay xơ gan”, GS Patrick Marcellin, thầy thuốc chuyên khoa về gan thuộc bệnh viện Beaujon (Paris), một trong 30 trung tâm quy chiếu đối với bệnh viêm gan C, đã giải thích như vậy. Thế mà, trên 100 người bị nhiễm bởi VHC, 20% sẽ phát triển một xơ gan sau 20 năm, và với một nguy cơ bị ung thư gan 3% đối với những người này. Vì không có vaccin, biện pháp phòng ngừa tốt nhất vẫn là phát hiện và điều trị, ngày nay cứ hai bệnh nhân thì một được chữa lành và nguy cơ bị ung thư được chia cho 7.

VHC được truyền chủ yếu qua đường máu. Phần lớn các ô nhiễm mới được liên kết với sự sử dụng, dầu chỉ một lần, các chất ma túy bằng đường tĩnh mạch. Nhưng trên 5000 trường hợp mới được phát hiện mỗi năm, nhiều trường hợp cũng do truyền máu truớc năm 1991 (nguy cơ này hiện nay không còn nữa), do các nhiễm trùng bệnh viện hay do những động tác xâm nhập vốn có thể đã xảy ra từ nhiều thập niên qua. “Một phần lớn trong số 100.000 người mang siêu vi trùng mãn tính mà không biết, không có một yếu tố nguy cơ nào được nhận diện và kể cả không tưởng tượng ra là mình đã có thể bị lây nhiễm”, GS Marcellin đã nhấn mạnh như vậy. Cũng như các đồng nghiệp, ông mong muốn một phát hiện có hệ thống viêm gan C. Bởi vì, mặc dầu ngày nay số người bệnh chữa lành nhiều hơn hai lần các trường hợp mới, nhưng sự gia tăng sắp đến của các thể nặng do một chẩn đoán muộn phải đáng e ngại.

Nồng độ transaminase tăng cao trong máu có thể báo động về thương tổn gan, nhưng chẩn đoán dựa trên sự hiện diện các kháng thể kháng VHC (anticorps anti-VHC) và nhất là sự nhận diện của biến thể virus gây bệnh. Khi tình trạng xơ hóa, được đánh giá bằng siêu âm hay bằng sinh thiết gan, là tối thiểu, thì sự theo dõi và sự làm giảm các yếu tố nguy cơ (tăng thể trọng quá mức, hội chứng chuyển hóa, cholestérol và rượu) có thể đủ. Khi sự xơ hóa là quan trọng hay đã tiến triển thành xơ gan, khi đó buộc phải điều trị. Điều trị dựa trên sự kết hợp của interféron pégylé và ribavirine, mà những tác dụng phụ, thiếu máu và những rối loạn khí chất, có thể kiểm soát được. Tính hiệu quả của điều trị là 60%. Sự không thể phát hiện virus trong 6 tháng xác nhận nhiễm trùng được chữa lành, cũng thường là một sự chữa lành của bệnh gan : “một xơ hóa tiến triển (fibrose évoluée), và ngay cả một xơ gan ở một giai đoạn sớm có thể hoàn toàn thoái biến ”, GS Jean-Michel Pawlotsky thuộc CHU Henri-Mondor (Créteil) đã đảm bảo như vậy.

Mới được nhận diện gần đây, một chất chỉ dấu di truyền của đáp ứng đối với điều trị, IL28B, gây nhiều mối quan tâm. Các loại thuốc mới chống virus đang được phát triển sẽ đến tiếp theo sau sự xuất hiện sắp đến của telaprevir và boceprevir, những thuốc này do cải thiện tỷ lệ chữa lành, mang lại một niềm hy vọng mới cho các bệnh nhân và cũng mở ra triễn vong điều trị không cần interféron. (LE FIGARO 29/1/2010) – yduocngaynay.com

Hy vọng mới chống lại Viên gan C

Bài cùng chủ đề

No comments.

Leave a Reply

Paged comment generated by AJAX Comment Page